fbpx

Θεωρία Δεσμού Προσκόλλησης μεταξύ γονέα και παιδιού: Μια σχέση γεννιέται

Θεωρία Δεσμού Προσκόλλησης μεταξύ γονέα και παιδιού

Μια σχέση γεννιέται, μια σχέση που σε κάποιες περιπτώσεις αρχίζει όταν ακούμε τον πρώτο χτύπο της καρδιάς του, πριν ακόμα το αντικρίσουμε και μετά το πρώτο κλάμα όλα αρχίζουν. Ο αρχικός δεσμός (δεσμός προσκόλλησης) που αναπτύσσεται μεταξύ του παιδιού με τον φροντιστή του (είτε αυτός είναι η μητέρα, είτε κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας) έχει αντίκτυπο στις συντροφικές σχέσεις του ατόμου.

Η θεωρία ξεκίνησε από τον Bowlby που περιέγραψε την προσκόλληση ως «μια ψυχολογική σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων που διαρκεί». Τι προκαθορίζει όμως έναν επιτυχημένο δεσμό; Ο Bowlby, καθώς και άλλοι ερευνητές, υποστηρίζουν ότι η φροντίδα και η ταχύτητα ανταπόκρισης είναι οι πρωταρχικοί παράγοντες της προσκόλλησης.

Η κεντρική ιδία της θεωρίας του δεσμού προσκόλλησης είναι ότι η μαμά (συνήθως αναφερόμαστε στη μητέρα, αλλά μπορεί να πρόκειται και για κάποιο άλλο πρόσωπο που είναι διαθέσιμο και ανταποκρίνεται στις ανάγκες του βρέφους) επιτρέπει στο παιδί να αναπτύξει μια αίσθηση ασφάλειας.  Το βρέφος γνωρίζει ότι ο φροντιστής του είναι αξιόπιστος κι αυτό του δημιουργεί μια ασφαλή βάση για να εξερευνήσουν τον κόσμο μαζί.

Θεωρία Δεσμού Προσκόλλησης μεταξύ γονέα και παιδιού

Ημερολόγιο διαδικασίας προσκόλλησης από την πλευρά του μωρού και από την πλευρά της μητέρας.

0 – 3 μηνών (πριν την προσκόλληση): Τα βρέφη δεν δείχνουν ιδιαίτερη προσκόλληση σε κάποιον φροντιστή.

Βρέφος: «Πεινάω, πρέπει να φάω τώρα… κλαίω γοερά σαν να μην υπάρχει αύριο… δεν μου αρέσει η υγρασία και νιώθω απελπισία που δεν μυρίζω τη μαμά μου… μόνο αν με πάρουν αγκαλιά θα κοιμηθώ». Τα μωρά κλαίγοντας, τραβούν την προσοχή της μητέρας τους και μόνο αφού έχει ικανοποιηθεί η εκάστοτε ανάγκη τους σταματάνε.

Μητέρα: «Μου πήρε λίγο καιρό να γνωριστούμε. Στην αρχή πεταγόμουν με το παραμικρό κλάμα. Ήθελα να ξέρεις ότι μπορείς να υπολογίζεις σε εμένα, να νιώθεις ασφάλεια. Και κάπου εκεί μου χαμογέλασες και όλη η αϋπνία και η ταλαιπωρία πέρασαν διά μαγείας».

3 – 7 μηνών (αδιάκριτη προσκόλληση): Τα βρέφη, αρχίζουν να δείχνουν προτίμηση στον αρχικό και στον δευτερεύοντα φροντιστή τους (που συνήθως είναι οι γονείς). Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, τα βρέφη αρχίζουν να αναπτύσσουν το αίσθημα της εμπιστοσύνης. Ταυτόχρονα, δέχονται φροντίδα και από άλλα άτομα και αρχίζουν να διακρίνουν τα οικία και μη οικία πρόσωπα καθώς πλησιάζουν τον έβδομο μήνα. Χαμογελούν περισσότερο στα οικία πρόσωπα.

Βρέφος: «Τρελαίνονται όταν τους χαμογελάω, να το κάνω πιο συχνά… προτιμώ τη μαμά, αλλά και ο μπαμπάς για λίγες αγκαλιές καλός είναι. Αλλά η μαμά είναι καταπληκτική»!

Μητέρα: « Έχω να κοιμηθώ 7 μήνες , αλλά οι αγκαλιές μας, τα χαμόγελα και τα φιλάκια μας τα σβήνουν όλα. Κάθε μέρα μεγαλώνεις όλο και πιο πολύ».

7 – 11 μηνών (διακριτή προσκόλληση): Από αυτό το σημείο, τα βρέφη δείχνουν προσκόλληση σε ένα συγκεκριμένο άτομο. Διαμαρτύρονται όταν χωρίζονται από το άτομο αυτό  και δείχνουν άγχος όταν είναι με ξένους(άγχος αποχωρισμού).

Μωρό:  «Μαμά … μαμά που είσαι μαμά;;;»

Μητέρα:  «Το μικρό μου έχει αποφασίσει ότι δεν θέλει κανέναν άλλον, αν και μου αρέσει πολύ αυτό, γενικά είναι εξαντλητικό».

9 μηνών (πολλαπλή προσκόλληση): Τα παιδιά διαμορφώνουν σταθερό συναισθηματικό δεσμό και με άλλους φροντιστές πέρα από τον κύριο φροντιστή. Οι άλλοι μπορεί να είναι ο πατέρας, μεγαλύτερα αδέρφια, γιαγιάδες, παππούδες.

Μωρό: «Ο κόσμος είναι καταπληκτικός και ο μεγάλος μου αδερφός πρέπει να είναι σούπερ ήρωας!»

Μητέρα: «Κάθε μέρα κατακτάει τον κόσμο και εγώ, ενώ έχω να κοιμηθώ 9 μήνες, είμαι ξετρελαμένη!»

Αν και η διαδικασία φαίνεται ξεκάθαρη υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που μπορεί να την επηρεάσουν. Όταν ο φροντιστής ανταποκρίνεται άμεσα και με συνέπεια, τα παιδιά μαθαίνουν ότι μπορούν να βασιστούν στον άνθρωπο που είναι υπεύθυνος για τη φροντίδα τους, κι αυτό αποτελεί τη βάση για μια ασφαλή προσκόλληση. 

Σύμφωνα με τις έρευνες υπάρχουν τριών ειδών δεσμοί προσκόλλησης:

  • 1. Ασφαλής
  • 2. Ανασφαλής – Αμφιθυμική
  • 3. Ανασφαλής-Αποφευκτική

Σε αυτούς τους δεσμούς θα αναφερθούμε σε επόμενο άρθρο και πως αυτοί εμφανίζονται στις σχέσεις των ενηλίκων.

Κείμενο: Μαρία Σκόρδου, ΜΕd / Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια (maroskordou@gmail.com / www.mariaskordou.gr)
Φωτογραφίες: Pixabay

Για περισσότερα θέματα ψυχολογίας, δες εδώ


Στο EveryWoman.gr χαιρόμαστε όταν θέλεις να αναδημοσιεύσεις κάποιο post μας. Θα σε παρακαλούσαμε όμως να αναφέρεις πάντοτε την πηγή βάζοντας ένα link, ώστε να γνωρίσουν κι άλλοι το blog/magazine μας. Ευχαριστούμε πολύ.

Όλα τα posts του EveryWoman.gr αφορούν στις προσωπικές μας απόψεις και είναι γραμμένα σύμφωνα με το δικό μας γούστο. Στόχο έχουν να σε εμπνεύσουν για κάτι καινούργιο. Θα χαρούμε πολύ να μας στείλεις και δικές σου προτάσεις και ιδέες στα σχόλια.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ:

Αφήστε μια απάντηση