Τέχνη: Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι

Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι

«Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» (στα ολλανδικά Meisje met de parel) είναι σήμερα ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους πίνακες ζωγραφικής. Τον έχουμε δει σε εξώφυλλα βιβλίων τέχνης, πόστερ, σημειωματάρια, μπλουζάκια, τσάντες, μαξιλάρια ακόμα και σε σουβέρ ποτηριών.

Ο πίνακας απεικονίζει μια νεαρή κοπέλα που κοιτάζει διαπεραστικά πάνω από τον ώμο της με χείλη μισάνοιχτα. Στο κεφάλι της φοράει ένα μπλε και κίτρινο φουλάρι που κρύβει τα μαλλιά της, ενώ στο αριστερό της αυτί διακρίνεται ξεκάθαρα ένα μεγάλο μαργαριταρένιο σκουλαρίκι. Όσο προσεκτικά και να παρατηρήσουμε τον πίνακα δε μπορούμε να διακρίνουμε που ακριβώς βρίσκεται η κοπέλα μια και το φόντο είναι σκοτεινό. Το απόλυτο σκοτάδι που την τριγυρίζει είναι αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει ακόμα περισσότερο και που μας δίνει την αίσθηση ότι κοιτάζει έξω από τον πίνακα, αυτόν που τη θαυμάζει, εμάς!

Όμορφη και ταυτόχρονα μυστηριώδης, μοιάζει να μας κοιτάζει και την ίδια στιγμή να είναι απόμακρη. Κι ενώ η μοναδική της παρουσία κυριαρχεί στον πίνακα, δεν ξέρουμε καν πως είναι εμφανισιακά. Ακόμα και τα βασικά χαρακτηριστικά της όπως το χρώμα των ματιών ή των μαλλιών της μας διαφεύγουν.  

Η ταυτότητα του κοριτσιού με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι μας είναι μέχρι και σήμερα άγνωστη. Φυσικά υπάρχουν πολλές θεωρίες: κάποιοι ισχυρίζονται ότι ήταν η κόρη του ζωγράφου, κάποιοι άλλοι η ερωμένη του. Μερικοί πιστεύουν ότι ήταν κάποια κοπέλα που απλώς γνώριζε, άλλοι πάλι ότι δεν ήταν υπαρκτό πρόσωπο.

Ένα πράγμα όμως είναι το μόνο σίγουρο. Το μυστήριο που την περιτριγυρίζει είναι ένας από τους βασικούς λόγους που την κάνουν τόσο μοναδική.

«Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» είναι έργο του Ολλανδού ζωγράφου Γιοχάνες Βέρμεερ (Johannes Vermeer) και ζωγραφίστηκε  στη μικρή πόλη Ντέλφτ (Delft) της Ολλανδίας γύρω στο 1665. Ο Βέρμεερ είναι γνωστός για τον τρόπο που χειρίζονταν το φως και το χρώμα στους πίνακές του. Στο «Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» χρησιμοποίησε ένα από τα αγαπημένα του χρώματα, μια μοναδική απόχρωση γαλάζιου (ultramarine blue) το οποίο παρασκευάζονταν με την επεξεργασία του ημιπολύτιμου λίθου lapis lazuli, κάνοντάς το σπάνιο και φυσικά πανάκριβο. Είναι το χρώμα που κυριαρχεί στο τουρμπάνι του κοριτσιού.

Περιέργως, «Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» δε διακρίθηκε όσο ο Βέρμεερ ήταν ακόμα ζωντανός, στην πραγματικότητα κανείς δεν είχε θεωρήσει τον πίνακα κάτι ξεχωριστό  μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα, όταν παρουσιάστηκε για πρώτη στην Εθνική Πινακοθήκη της Γουάσινγκτον (National Gallery of Art, Washington D.C.)

Τότε ήταν που το ευρύ κοινό γνώρισε το όμορφο κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι και το αγάπησε ακόμα περισσότερο μέσα από το βιβλίο της Τρέισι Σεβαλιέ (Tracy Chevalier) που έκανε την εμφάνισή του το 1999 και έγινε αμέσως παγκόσμιο best-seller και την ταινία που κυκλοφόρησε το 2003 με πρωταγωνιστές τη Σκάρλετ Γιόχανσον (Scarlett Johansson) και τον Κόλιν Φέρθ (Colin Firth) που μάγεψε το κοινό. Γιατί το κοινό αγάπησε αυτό το μυστηριώδες κορίτσι με τα εκφραστικά μάτια . Χωρίς να ξέρει ποια είναι ή τί σκέφτεται, χωρίς να ξέρει καν αν υπάρχει.

** Το βιβλίο «Το κορίτσι με το σκουλαρίκι» κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Ωκεανίδα.

Διάβασε περισσότερα θέματα πολιτισμού εδώ.

Κείμενο: Χρυσάνθη Ξ.
Φωτογραφίες: EveryWomangr


Στο EveryWoman.gr χαιρόμαστε όταν θέλεις να αναδημοσιεύσεις κάποιο post μας. Θα σε παρακαλούσαμε όμως να αναφέρεις πάντοτε την πηγή βάζοντας ένα link, ώστε να γνωρίσουν κι άλλοι το blog/magazine μας. Ευχαριστούμε πολύ.

Όλα τα posts του EveryWoman.gr αφορούν στις προσωπικές μας απόψεις και είναι γραμμένα σύμφωνα με το δικό μας γούστο. Στόχο έχουν να σε εμπνεύσουν για κάτι καινούργιο. Θα χαρούμε πολύ να μας στείλεις και δικές σου προτάσεις και ιδέες στα σχόλια.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ: