Τέχνη: Η Νίκη της Σαμοθράκης

Η Νίκη της Σαμοθράκης

Ένα από τα πρώτα πράγματα που βλέπει κανείς όταν μπαίνει στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, είναι το επιβλητικό άγαλμα της Νίκης της Σαμοθράκης που στέκεται περήφανα στην κορφή της κεντρικής σκάλας Daru και συγκεντρώνει γύρω του πλήθη επισκεπτών κάθε μέρα. Το αριστούργημα από παριανό μάρμαρο που σμιλεύτηκε περίπου το 200 π.Χ (ναι! πάνω από 2200 χρόνια πριν!!!) και μαζί με τη βάση του έχει ύψος πάνω από πεντέμισι μέτρα.

Η Νίκη της Σαμοθράκης

Το άγαλμα

Αν και βρέθηκαν περισσότερα από 100 κομμάτια του στο χώρο ανασκαφής, το άγαλμα μέχρι και σήμερα δεν είναι ολοκληρωμένο: λείπουν το κεφάλι, τα χέρια και τα πόδια του. Η θεά Νίκη, με ύψος περίπου δυόμιση μέτρα (χωρίς τη βάση) και φορώντας ένα μακρύ χιτώνα μοιάζει μόλις να έχει κατέβει από τον ουρανό. Τα δυο φτερά της είναι ακόμα ανοιχτά στην πλάτη της, το ένα της πόδι έτοιμο να αγγίξει το έδαφος. Από τον τρόπο που είναι τοποθετημένος ο ώμος του αγάλματος, συμπεραίνουμε ότι το δεξί της χέρι ήταν υψωμένο.

Μια σχετικά πρόσφατη συντήρηση και μελέτη της Νίκης, αποκάλυψε ίχνη μπλε χρώματος στα φτερά, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία πως όταν φτιάχτηκε, το άγαλμα είχε έντονα χρώματα.

Η ανακάλυψη της Νίκης

Η Νίκη ανακαλύφθηκε τον Απρίλιο του 1863 στο νησί της Σαμοθράκης από Γάλλους αρχαιολόγους που έκαναν ανασκαφές στην περιοχή. Αρχικά, βρέθηκε ένα μεγάλο κομμάτι του σώματός του κι ακολούθησαν κομμάτια του μανδύα και των φτερών. Αναγνωρίστηκε σχεδόν αμέσως ως το άγαλμα της θεάς Νίκης και στάλθηκε στο μουσείο του Λούβρου. Τα δεκαπέντε, μεγάλα γκρίζα κομμάτια μαρμάρου που βρέθηκαν στο ίδιο σημείο παρέμειναν στη Σαμοθράκη αφού δε θεωρήθηκαν σχετικά με το άγαλμα.

Η Νίκη της Σαμοθράκης

Η βάση

Το 1875, Αυστριακοί αρχαιολόγοι που εξακολουθούσαν να κάνουν ανασκαφές στην περιοχή, συνειδητοποίησαν πως τα γκρίζα μάρμαρα που οι Γάλλοι είχαν αφήσει πίσω τους, ήταν η βάση του αγάλματος της Νίκης και είχαν το σχήμα της πρύμνης ενός πολεμικού πλοίου της εποχής. Ένα αρχαίο τετράδραχμο της ίδιας περιόδου που απεικονίζει τη Νίκη στην πρύμνη ενός πλοίου, επιβεβαιώνει αυτή τη θεωρεία.

Λίγα χρόνια αργότερα, τα κομμάτια της βάσης που η προέλευσή τους ήταν από τη Ρόδο, μεταφέρθηκαν στο Λούβρο. Μαζί τους ταξίδεψε κι ένα μέρος του δεξιού χεριού της Νίκης, το οποίο έχει μέγεθος περίπου 30 εκατοστά και σήμερα βρίσκεται σε μια προθήκη στη βάση της σκάλας που εκτίθεται το άγαλμα.

Το 1891 οι Γάλλοι επέστρεψαν στη Σαμοθράκη για μια ακόμα φορά ψάχνοντας το κεφάλι της Νίκης, αλλά δυστυχώς οι ανασκαφές τους δεν είχαν επιτυχία.

Η Νίκη

Όπως φανερώνει και το όνομά της, η Νίκη ήταν μια θεά που αντιπροσώπευε την επιτυχία όχι μόνο σε μάχες και πολεμικές συμπλοκές, αλλά και σε διάφορα αθλήματα. Αν και δεν ήταν μια από τις γνωστές θεότητες της αρχαιότητας, έκανε συχνά την εμφάνισή της σε αριστουργήματα της εποχής όπως γλυπτά και διακοσμήσεις σε αγγεία. Η χαρακτηριστική, φτερωτή της εμφάνιση την κάνει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες θεότητες.

Η Νίκη της Σαμοθράκης

Η κατασκευή του αγάλματος

Η Νίκη της Σαμοθράκης σχεδιάστηκε σα σύνολο, αλλά κατασκευάστηκε από δύο διαφορετικούς καλλιτέχνες. Λόγω του γεγονότος ότι το μάρμαρο της βάσης προέρχεται από τη Ρόδο, η πιθανότερη εκδοχή είναι πως τουλάχιστον η βάση του αγάλματος σμιλεύτηκε από κάποιο Ροδίτη γλύπτη στη Ρόδο. Όσο για την ίδια τη Νίκη, πιστεύεται ότι φτιάχτηκε κι εκείνη στη Ρόδο, αλλά δεν είναι σίγουρο πως ο γλύπτης κατάγονταν από το νησί.

Είναι σχεδόν βέβαιο πως η Νίκη ήταν μια προσφορά στους θεούς του ναού της Σαμοθράκης για μια σημαντική πολεμική επιτυχία στη θάλασσα. Δυστυχώς δε μπορούμε να ξέρουμε από ποιον και για ποια ναυμαχία προσφέρθηκε, μια και δε βρέθηκε ποτέ κάποια επιγραφή ή κάποιο άλλο στοιχείο που να μας βοηθήσει να μάθουμε περισσότερες πληροφορίες.

Η σημερινή θέση της Νίκης

Όταν το άγαλμα δωρίστηκε στους θεούς του αρχαίου ναού της Σαμοθράκης, τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση ώστε να μπορούν να το θαυμάζουν όσοι επισκέπτονταν το ναό από μακριά. Αυτός είναι και ο λόγος που το μουσείο του Λούβρου αποφάσισε να τοποθετήσει εξ’ αρχής τη Νίκη της Σαμοθράκης στο σημείο που βρίσκεται μέχρι και σήμερα. Οι υπεύθυνοι ήθελαν να είναι σίγουροι πως οι επισκέπτες του μουσείου θα μπορούσαν να θαυμάσουν τη φτερωτή θεά από μακριά. Η σκάλα Daru που ανακαινίστηκε εκτενώς και έγινε φαρδύτερη και πιο πολυτελής για την καλύτερη παρουσίαση του αγάλματος, επιλέχτηκε μετά από πολλή σκέψη και προσοχή και θεωρήθηκε το ιδανικό σημείο για να φιλοξενήσει τη θεά Νίκη, μια και είναι η κεντρική σκάλα του Λούβρου.

www.louvre.fr/en/explore/the-palace/a-stairway-to-victory

Κείμενο: Χρυσάνθη Ξηρουχάκη


Στο EveryWoman.gr χαιρόμαστε όταν θέλεις να αναδημοσιεύσεις κάποιο post μας. Θα σε παρακαλούσαμε όμως να αναφέρεις πάντοτε την πηγή βάζοντας ένα link, ώστε να γνωρίσουν κι άλλοι το blog/magazine μας. Ευχαριστούμε πολύ.

Όλα τα posts του EveryWoman.gr αφορούν στις προσωπικές μας απόψεις και είναι γραμμένα σύμφωνα με το δικό μας γούστο. Στόχο έχουν να σε εμπνεύσουν για κάτι καινούργιο. Θα χαρούμε πολύ να μας στείλεις και δικές σου προτάσεις και ιδέες στο info@everywoman.gr.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ: