Τέχνη: Η γυναίκα στα χρυσά

Η γυναίκα στα χρυσά

Το πορτρέτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ (Adele Bloch-Bauer) ή αλλιώς «Η Γυναίκα στα Χρυσά» είναι αναμφισβήτητα ένας από τους πιο διάσημους πίνακες του Αυστριακού ζωγράφου Γκουστάβ Κλίμτ και ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους πίνακες στον κόσμο. Σήμερα θα μοιραστώ μαζί σας την ιστορία αυτού του πίνακα, μια ιστορία γεμάτη περιπέτειες και ένα ταξίδι που ξεκινά στα πολυτελή βιενέζικα σαλόνια, περνάει από την κατοχή του Χίτλερ και καταλήγει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Ο πίνακας

Το πορτρέτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ είναι μια ελαιογραφία του Κλίμτ που ολοκληρώθηκε το 1907 και απεικονίζει την καλλονή της εποχής Αντέλ να κάθεται σε μια χρυσή καρέκλα, ενώ το φόντο είναι διακοσμημένο με χρυσά αστέρια, στολίδια και λεπτομέρειες. Στο λαιμό της φορά ένα τσόκερ γεμάτο διαμάντια που αστράφτουν, δώρο του συζύγου της, ενώ το φόρεμά της είναι κι αυτό στολισμένο με φύλλα χρυσού και ασημιού. Ο πίνακας έχει χαρακτηριστεί όχι άδικα ως η Μόνα Λίζα της Αυστρίας και αποτελεί έναν ύμνο στη γυναικεία ομορφιά και θηλυκότητα.

Η γυναίκα στα χρυσά

Η Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ

Η Αντέλ κατάγονταν από μια αριστοκρατική Εβραϊκή οικογένεια της Βιέννης και ήταν σύζυγος του Φέρντιναντ Μπλοχ, τραπεζικού και ιδιοκτήτη ενός εργοστασίου ζάχαρης. Το ζευγάρι δεν απέκτησε δικά του παιδιά, αλλά μεγάλωσαν με ιδιαίτερη αγάπη τα ανίψια τους, παιδιά του μεγαλύτερου αδελφού του Φέρντιναντ που ήταν παντρεμένος με τη μεγαλύτερη αδελφή της Αντέλ.

Η Αντέλ αγαπούσε τις τέχνες και τα γράμματα και ο κοινωνικός κύκλος των Μπλοχ-Μπάουερ περιλάμβανε πολλά λαμπρά ταλέντα της εποχής όπως γλύπτες, ζωγράφους, συγγραφείς, πολιτικούς και λόγιους. Το ζευγάρι υποστήριζε θερμά τις τέχνες, συλλέγοντας διάφορα μοναδικά κομμάτια ενώ χρηματοδοτούσε συχνά καλλιτέχνες και προωθούσε τις δημιουργίες τους. Η Αντέλ ήταν μοντέλο σε αρκετά από τα έργα του Κλιμτ, αν και το πορτρέτο της «Η Γυναίκα στα Χρυσά» έγινε κατά παραγγελία του Φέρντιναντ.

Το σπίτι των Μπλοχ-Μπάουερ ήταν γεμάτο ξεχωριστούς πίνακες, υπέροχες ταπισερί, μοναδικά έπιπλα και πανάκριβες πορσελάνες, ένα μικρό μουσείο με καταπληκτικές συλλογές αμύθητης αξίας.

Η Αντέλ αν και πολύ νεότερη από το σύζυγό της, πέθανε το 1925 από μηνιγγίτιδα. Στη διαθήκη της, ζήτησε μετά το θάνατο του συζύγου της, οι πίνακες του Κλίμτ να δοθούν στη γκαλερί Μπελβεντέρε της Βιέννης. Αυτή της η επιθυμία ήταν παράκληση και όχι όρος της διαθήκης μιας και οι πίνακες την πραγματικότητα ανήκαν στο Φέρντιναντ και όχι σ’ εκείνη.

Το διαμαντένιο τσόκερ που φορούσε στο λαιμό της όταν πόζαρε στον Κλιμτ για το πορτρέτο της, δόθηκε ως δώρο στη Μαρία Άλτμαν, ανιψιά της Αντέλ, από το θείο της Φέρντιναντ την ημέρα του γάμου της.

Η γυναίκα στα χρυσά

Ο πόλεμος

Το 1937 ο χήρος πλέον Φέρντιναντ Μπλοχ-Μπάουερ εγκαταλείπει την Αυστρία και λίγο αργότερα κατηγορείται άδικα από τους Ναζί για οφειλή φόρων. Όλα του τα υπάρχοντα κατασχέθηκαν, συμπεριλαμβανομένων των έργων τέχνης και των προσωπικών του συλλογών. Ανάμεσά τους και «Η Γυναίκα στα Χρυσά», την οποία θαύμασε ο Χίτλερ και κράτησε για τον εαυτό του, καθώς και το διαμαντοστόλιστο τσόκερ της Αντέλ το οποίο κράτησε ένας από τους στρατηγούς του.

Μερικά χρόνια αργότερα, ο Χίτλερ παραδίδει το πορτρέτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ στην γκαλερί Μπελβεντέρε ισχυριζόμενος ότι ακολουθεί τις επιθυμίες της διαθήκης της Αντέλ. Η γκαλερί μετονομάζει τον πίνακα από «Πορτρέτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ» σε «Η Γυναίκα στα Χρυσά» εξαφανίζοντας το εβραϊκό παρελθόν του έργου και τον παρουσιάζει στο κοινό σαν εθνικό θησαυρό.

Το 1945 ο Φέρντιναντ Μπλοχ-Μπάουερ πεθαίνει αφήνοντας όλη του την περιουσία και όσα από τα υπάρχοντά του είχαν απομείνει στα τρία ανίψια του. Κι ενώ οι πίνακες του Κλιμτ βρίσκονταν στη γκαλερί ως κρατική ιδιοκτησία, δυστυχώς τα ίχνη του διαμαντένιου τσόκερ είχαν πλέον χαθεί και κανείς δεν ξέρει τι απέγινε.

Η γυναίκα στα χρυσά

Η μάχη

Το 1998, η Μαρία Άλτμαν, ανιψιά της Αντέλ που τότε ζούσε στο Λος Άντζελες, μήνυσε την Αυστριακή κυβέρνηση και τη γκαλερί Μπελβεντέρε διεκδικώντας την επιστροφή έξι πινάκων του Κλιμτ που ανήκαν στην οικογένειά της πριν τον Παγκόσμιο Πόλεμο και που οι Ναζί είχαν κατασχέσει παράνομα από το σπίτι της πριν η ίδια αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη χώρα για να επιβιώσει. Η γκαλερί αρνήθηκε την επιστροφή των έργων, χρησιμοποιώντας τη διαθήκη της Αντέλ ως κάλυψη.

Η δικαστική διαμάχη κράτησε επτά χρόνια και εξελίχθηκε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Τον Ιανουάριο του 2006, η απόφαση ήταν υπέρ της Μαρίας, πέντε από τους έξι πίνακες μπορούσαν να επιστρέψουν μαζί της στις Ηνωμένες Πολιτείες, το πορτρέτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουερ ανάμεσά τους.

Σήμερα

Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου, το πορτρέτο πουλήθηκε στον Ρόναλντ Λόντερ, γιό της Έστε Λόντερ, έναντι του μυθικού ποσού των 135 εκατομμυρίων δολαρίων. Σήμερα εκτίθεται στη γκαλερί Neue Galerie στη Νέα Υόρκη όπου οι επισκέπτες μπορούν να το θαυμάσουν, ακριβώς όπως αξίζει σ’ ένα τέτοιο αριστούργημα.

Home | Neue Galerie NY

Κείμενο: Χρυσάνθη Ξηρουχάκη


Στο EveryWoman.gr χαιρόμαστε όταν θέλεις να αναδημοσιεύσεις κάποιο post μας. Θα σε παρακαλούσαμε όμως να αναφέρεις πάντοτε την πηγή βάζοντας ένα link, ώστε να γνωρίσουν κι άλλοι το blog/magazine μας. Ευχαριστούμε πολύ.

Όλα τα posts του EveryWoman.gr αφορούν στις προσωπικές μας απόψεις και είναι γραμμένα σύμφωνα με το δικό μας γούστο. Στόχο έχουν να σε εμπνεύσουν για κάτι καινούργιο. Θα χαρούμε πολύ να μας στείλεις και δικές σου προτάσεις και ιδέες στα σχόλια.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ: