fbpx

Πώς παίρνουμε τις αποφάσεις μας;

Πώς παίρνουμε τις αποφάσεις μας;

«Τι να φορέσω σήμερα; Τι να φάω για πρωινό; Να περιμένω το λεωφορείο ή να πάω με τα πόδια;»

Αν το καλοσκεφτούμε, οι μικρές αποφάσεις που καλούμαστε να λάβουμε μέσα σε μια συνηθισμένη μέρα είναι πάρα πολλές. Ο τρόπος με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να παίρνουμε αυτές τις αποφάσεις βέβαια, δεν είναι ο ίδιος για όλους. Άλλοι θα υποκύψουμε στη δύναμη της συνήθειας και θα φάμε το ίδιο πρωινό που τρώμε κάθε πρωί, άλλοι θα φορέσουμε ό,τι πρωτοβρούμε στη ντουλάπα μας χωρίς πολλά πολλά και άλλοι θα κάτσουμε να μελετήσουμε πόση ώρα θα αφιερώσουμε στη μετακίνησή μας, αν δηλαδή θα πάμε με το λεωφορείο ή με τα πόδια για να δούμε τι είναι προτιμότερο να επιλέξουμε.

Τι γίνεται όμως όταν καλούμαστε να λάβουμε αποφάσεις που θα καθορίσουν σημαντικά την πορεία της ζωής μας; Αποφάσεις που αφορούν το εκπαιδευτικό και επαγγελματικό μας μέλλον;

Αυτό το κομμάτι με έχει απασχολήσει ιδιαίτερα και, από τις συζητήσεις που έχω κάνει σε επαγγελματικό αλλά και προσωπικό επίπεδο, έχω καταλήξει ότι δεν είμαι η μόνη που έχει προβληματιστεί.

Οι ειδικοί λένε ότι στη διαδικασία λήψης μιας απόφασης έχει μεγάλη σημασία το πόσο καλά γνωρίζουμε τόσο τον εαυτό μας όσο και το περιβάλλον μας και διακρίνουν τρία είδη απόφασης: την εξαρτημένη, τη διαισθητική και την ορθολογική απόφαση. Τα άτομα που δε γνωρίζουν καλά τον εαυτό τους και καλούνται να αποφασίσουν για κάτι το οποίο επίσης δε γνωρίζουν, συνήθως παραλύουν και αδυνατούν να πάρουν μια απόφαση.

Πώς παίρνουμε τις αποφάσεις μας; πίνακας

Για να γίνει πιο σαφής ο παραπάνω πίνακας, θα χρησιμοποιήσουμε παραδείγματα από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν την επαγγελματική μας ζωή.

1. Εξαρτημένη απόφαση:

Η εξαρτημένη απόφαση είναι αρκετά εύκολη, δεν απαιτεί πολλή προσπάθεια. Περιμένουμε από τους άλλους να μας πουν τι θα κάνουμε κι εμείς απλά προχωράμε. Είναι η περίπτωση του μαθητή που επέλεξε να δηλώσει συγκεκριμένες σχολές στο μηχανογραφικό του, γιατί αυτές φάνηκαν καλύτερες στους γονείς του. Της κοπέλας που επέστρεψε στη γενέτειρά της για να εργαστεί στην οικογενειακή επιχείρηση, αφού για εκεί προοριζόταν πάντα. Του οικογενειάρχη που απέρριψε επαγγελματική πρόταση γιατί απαιτούσε πολλές μετακινήσεις και η υπόλοιπη οικογένεια δε συμφωνούσε. Η λήψη μιας εξαρτημένης απόφασης σε θέματα μικρής σημασίας, μπορεί να αποδειχθεί αρκετά βολική, καθώς μας γλιτώνει από περιττή σπατάλη χρόνου και ενέργειας. Ο κίνδυνος, ωστόσο, που κρύβεται πίσω από μια εξαρτημένη απόφαση είναι ότι ενώ φαινομενικά η ευθύνη βρίσκεται αλλού, τα αποτελέσματα αυτής της απόφασης, εμείς οι ίδιοι θα πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε, γεγονός που δεν είναι πάντα εύκολο να συνειδητοποιήσουμε.

2. Διαισθητική απόφαση:

Οι άνθρωποι που παίρνουν διαισθητικές αποφάσεις είναι συνήθως άνθρωποι αυθόρμητοι και παρορμητικοί που δεν αφιερώνουν χρόνο στη συλλογή πληροφοριών. Αυτού του είδους οι αποφάσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε απρόβλεπτες και επείγουσες καταστάσεις, όπου έχει σημασία η απόφαση να ληφθεί γρήγορα. Στην περίπτωση, όμως, των αποφάσεων που αφορούν την επαγγελματική μας ζωή, το να βασιζόμαστε αποκλειστικά στη διαίσθησή μας είναι πιθανό να μας φέρει μπροστά σε δυσάρεστα αποτελέσματα. Σκεφτείτε το μαθητή που δεν έχει αποφασίσει τι θέλει να σπουδάσει και κατά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού, ακολουθεί μόνο το ένστικτό του. Ή τον υποψήφιο που θέλει να εργαστεί σε μια εταιρεία την οποία θαυμάζει, χωρίς να έχει συλλέξει καμία πληροφορία για το ωράριο, το μισθό, τις συνθήκες εργασίας κτλ.

3. Ορθολογική απόφαση:

Είναι μια προσέγγιση που απαιτεί περισσότερο χρόνο και κόπο από τις δύο προηγούμενες. Προκειμένου να λάβουμε μια ορθολογική απόφαση, θα χρειαστεί να διερευνήσουμε τις προσωπικές μας ανάγκες, να συλλέξουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες και να προσπαθήσουμε να αξιολογήσουμε τις διάφορες εναλλακτικές. Παρά τη δυσκολία αυτής της προσέγγισης, θα λέγαμε ότι στην περίπτωση των επαγγελματικών μας επιλογών είναι αρκετά βοηθητική. Άτομα που επιλέγουν εργασία λαμβάνοντας υπόψη κατά πόσο τα προσωπικά τους χαρακτηριστικά ταιριάζουν με συγκεκριμένα εργασιακά περιβάλλοντα, τείνουν να είναι πιο ικανοποιημένα από την εργασία τους. Αντίστοιχα, οι έφηβοι συνήθως πριν συμπληρώσουν το μηχανογραφικό τους δελτίο, υπολογίζουν διαφορετικούς παράγοντες, όπως τα ενδιαφέροντα και οι κλίσεις τους, η σύνδεση των σχολών με την αγορά εργασίας, ο τόπος και το κόστος των σπουδών κτλ.

Συνοψίζοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι μια ισορροπημένη απόφαση θα πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία και από τα τρία είδη. Μια απόφαση που πήραμε με ορθολογικό τρόπο είναι πολύ πιθανό να είναι συμπίπτει με αυτή που μας έλεγε το ένστικτό μας ή αυτή που υποστήριζαν οι γύρω μας. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που έχει σημασία είναι να αισθανόμαστε καλά με την απόφασή μας και να την υποστηρίζουμε. Η δική μας ζωή είναι που θα επηρεαστεί, το δικό μας μέλλον είναι που θα διαγραφεί, επομένως όσο πιο σίγουροι είμαστε για την απόφασή μας, τόσο πιο ήρεμοι και ικανοποιημένοι θα πορευτούμε.

Κείμενο: Δάφνη Τζοβαρίδου / Ψυχοπαιδαγωγός / Σύμβουλος Σταδιοδρομίας. Msc.
Φωτογραφία: DEATH TO STOCK PHOTOS

Για περισσότερα θέματα ψυχολογίας, δες εδώ


Στο EveryWoman.gr χαιρόμαστε όταν θέλεις να αναδημοσιεύσεις κάποιο post μας. Θα σε παρακαλούσαμε όμως να αναφέρεις πάντοτε την πηγή βάζοντας ένα link, ώστε να γνωρίσουν κι άλλοι το blog/magazine μας. Ευχαριστούμε πολύ.

Όλα τα posts του EveryWoman.gr αφορούν στις προσωπικές μας απόψεις και είναι γραμμένα σύμφωνα με το δικό μας γούστο. Στόχο έχουν να σε εμπνεύσουν για κάτι καινούργιο. Θα χαρούμε πολύ να μας στείλεις και δικές σου προτάσεις και ιδέες στα σχόλια.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ:

Αφήστε μια απάντηση